فرمت AVIF چیست؟ (نسخه کامل و آپدیت‌شده ۲۰۲۵)

پادکست فرمت AVIF چیست

 

آیا می‌دونستید تصاویر هنوز بین ۴۰ تا ۶۰ درصد زمان لود یک صفحه وب را تشکیل می‌دن؟
تو دنیایی که سرعت و بهینه‌سازی حرف اول رو می‌زنه، فرمت AVIF از سال ۲۰۱۹ تا امروز (۲۰۲۵)
تبدیل شده به جدی‌ترین رقیب فرمت‌های قدیمی مثل JPEG، PNG و حتی WebP.
این فرمت پیشرفته با کیفیت بالا و حجم بسیار کم، ساختار نمایش تصاویر در وب را داره متحول می‌کنه.

در این مقاله آپدیت‌شده، می‌ریم سراغ:

• تاریخچه AVIF
• مقایسه کامل با JPEG، PNG، WebP
• تغییرات جدید ۲۰۲۴–۲۰۲۵
• استفاده در وردپرس و CDNها
• تأثیر روی Core Web Vitals و سئو
• معایب و محدودیت‌ها
• آیا الان وقت مهاجرت به AVIF هست یا نه

 

تاریخچه AVIF: از AV1 تا سلطه ۲۰۲۵

فرمت AVIF (AV1 Image File Format) سال ۲۰۱۹ توسط
Alliance for Open Media معرفی شد. اتحادیه‌ای شامل:

• Google
• Netflix
• Amazon
• Microsoft
• Mozilla
• Cisco
• Intel

هدف: ساختن یک فرمت تصویری متن‌باز، رایگان، با فشرده‌سازی بالا و کیفیت مناسب.

AVIF براساس کدک ویدیویی AV1 ساخته شد؛ کدکی که برای رقابت با HEVC طراحی شد و از همان ابتدا
روی فشرده‌سازی بسیار بالا تمرکز داشت.

تا سال ۲۰۲۵:

• پشتیبانی مرورگرها کامل‌تر شده
• سرعت decode AVIF در Chrome و Firefox ۲ تا ۳ برابر سریع‌تر شده
• WordPress، Cloudflare، Shopify و Meta از AVIF پشتیبانی کامل ارائه می‌دهند

AVIF دیگر یک فرمت آینده نیست — فرمت امروز وب است.

 

AVIF چیست و چرا امروز مهم‌تر از همیشه است؟

AVIF یک فرمت تصویر نسل جدید است که:

• تا ۵۰–۷۰٪ حجم کمتر نسبت به JPEG دارد
• تا ۲۰–۳۰٪ حجم کمتر نسبت به WebP دارد
• کیفیت رنگ و جزئیات بسیار بالاتری ارائه می‌دهد
• از HDR واقعی پشتیبانی می‌کند
• از شفافیت (alpha) پشتیبانی می‌کند
• از عمق رنگ 8، 10، 12 بیت پشتیبانی می‌کند

چرا برای وب مهم است؟

• صفحات سریع‌تر بارگذاری می‌شوند
• امتیاز Core Web Vitals بهتر می‌شود
• Bounce Rate کاهش می‌یابد
• سئوی سایت ارتقا پیدا می‌کند

 

مقایسه AVIF با JPEG، PNG و WebP (آپدیت ۲۰۲۵)

مقایسه AVIF با JPEG

کیفیت:

• AVIF در نرخ فشرده‌سازی بالا، نویز و Artifact خیلی کمتر دارد.
• JPEG در گرادیان‌ها، آسمان و سایه‌ها دچار banding می‌شود.
• AVIF برای عکس‌های واقعی (پرتره، طبیعت، محصولات) بسیار مناسب است.

حجم:

• JPEG با کیفیت 90٪: حدود 2MB
• AVIF با کیفیت مشابه: 600–900KB

HDR:

• JPEG: ندارد
• AVIF: پشتیبانی کامل از HDR (10/12-bit)

 

مقایسه AVIF با PNG

فشرده‌سازی:

• PNG: Lossless، اما حجیم
• AVIF: Lossless و Lossy، اما تا ۵ برابر کوچکتر

شفافیت:

• هر دو از شفافیت پشتیبانی می‌کنند
• AVIF حجم بسیار کمتر دارد

بهترین کاربردها:

• PNG: برای آیکون، لوگو، UI → بهتر است SVG یا PNG باقی بماند
• AVIF: برای تصاویر شفاف بزرگ، بنرها، UI گرافیکی با جزئیات

 

مقایسه AVIF با WebP

WebP زمانی بهترین گزینه بود، اما آپدیت‌های ۲۰۲۵ معادله را تغییر داد.

کیفیت و حجم:

• WebP: خوب
• AVIF: بهتر، با ۲۰–۳۰٪ حجم کمتر

پشتیبانی مرورگر:

در سال 2025:

• WebP: حدود ۹۷٪
• AVIF: حدود ۹۲٪ (با رشد سریع)

HDR:

• WebP: پشتیبانی کامل ندارد
• AVIF: HDR واقعی را پشتیبانی می‌کند

سرعت decode (آپدیت جدید):

• قبلاً: AVIF کندتر بود
• در 2025: Chrome و Firefox سرعت decode را حدود ۴۰٪ سریع‌تر کرده‌اند
• اختلاف نسبت به WebP کم شده است

 

آپدیت‌های مهم AVIF در ۲۰۲۴–۲۰۲۵

• پشتیبانی کامل Safari 17 و 18
• پشتیبانی کامل Android WebView
• بهبود بزرگ سرعت رمزگشایی
• پشتیبانی WordPress 6.5 به بالا
• پشتیبانی کامل Cloudflare Images
• فعال شدن AVIF در Shopify، Meta، Instagram، Amazon
• برنامه AOMedia برای اضافه کردن Progressive AVIF
• HDR Rendering واقعی در Chrome و Safari

 

تبدیل تصاویر به AVIF (نسخه 2025)

ابزارهای آنلاین:

• Squoosh.app – ابزار سبک و سریع
• CloudConvert
• Convertio

نرم‌افزارهای دسکتاپ:

• Photoshop 2025 (با پشتیبانی یا افزونه AVIF)
• XnConvert
• GIMP به همراه AVIF Plugin

وردپرس (نسل جدید):

• از WordPress 6.5 به بعد → پشتیبانی داخلی AVIF
• پلاگین‌هایی مثل ShortPixel و Imagify → پشتیبانی کامل

CDN ها:

• Cloudflare
• Akamai
• BunnyCDN – همگی قابلیت «Serve AVIF Automatically» دارند.

 

تأثیر AVIF بر سرعت سایت و سئو

1. بهبود LCP (Largest Contentful Paint)

بزرگ‌ترین مزیت AVIF در LCP است.

نمونه واقعی:

• تصویر Hero در JPEG: 800KB
• همان تصویر در AVIF: 190KB
• LCP از 3.2s → به 1.4s کاهش یافته است

2. اثر روی INP (معیار جدید گوگل)

AVIF باعث می‌شود:

• تعداد درخواست‌ها کمتر شود
• مصرف CPU پایین‌تر باشد
• بار کلی صفحه سبک‌تر شود

در نتیجه INP نیز بهبود پیدا می‌کند.

3. امتیاز PageSpeed

افزایش امتیاز PageSpeed معمولاً:

• در موبایل: حدود ۲۰ تا ۳۰ امتیاز
• در دسکتاپ: حدود ۱۰ تا ۱۵ امتیاز

 

معایب AVIF (آپدیت‌شده)

1. پشتیبانی حدود ۹۲٪ — هنوز کامل نیست

راه‌حل: استفاده از <picture> به همراه WebP و JPEG به عنوان fallback.

2. رمزگشایی کندتر روی دستگاه‌های خیلی ضعیف

این مورد نسبت به قبل بهبود یافته، اما در برخی دستگاه‌های قدیمی هنوز قابل مشاهده است.

3. مناسب لوگو/آیکون‌های لبه‌تیز نیست

برای لوگو و آیکون، استفاده از SVG پیشنهاد می‌شود.

4. encode سمت سرور سنگین‌تر است

روی هاست اشتراکی ممکن است مصرف CPU بالا برود.
بهتر است عملیات encode توسط CDN یا پلاگین‌های بهینه انجام شود.

 

آیا الان زمان استفاده از AVIF است؟

چه زمانی قطعاً باید استفاده کنی؟

• سایت فروشگاهی
• سایت املاک، رزومه یا پرتفوی
• سایتی که تعداد زیادی تصویر دارد
• وقتی سئو و سرعت برایت مهم است
• وقتی کاربران موبایلی زیادی داری

برای ۹۰٪ سایت‌ها:

بله، الان بهترین زمان مهاجرت است.

اما با سیستم چندفرمتی:

• AVIF
• WebP به عنوان fallback
• JPEG برای مرورگرهای خیلی قدیمی

 

سوالات متداول

آیا AVIF کیفیت را خراب می‌کند؟

خیر. در اکثر تست‌ها کیفیت بهتری از JPEG و WebP ارائه می‌دهد.

آیا AVIF برای وردپرس مناسب است؟

بله، از نسخه 6.5 به بعد وردپرس به‌صورت داخلی از AVIF پشتیبانی می‌کند.

آیا برای سئو بهتر است؟

بله. سرعت بالاتر به معنی امتیاز بهتر در LCP و INP است.

آیا AVIF از HDR پشتیبانی می‌کند؟

بله، و از 2024 به بعد HDR واقعی روی بعضی مرورگرها فعال شده است.

 

نتیجه‌گیری نهایی

AVIF یک فرمت تصویری پیشرفته با ویژگی‌های زیر است:

• حجم بسیار کمتر
• کیفیت بالاتر
• پشتیبانی از HDR
• سازگاری گسترده (در حال گسترش)
• تأثیر مستقیم روی Core Web Vitals

در سال ۲۰۲۵، مهاجرت به AVIF دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت برای وب‌سایت‌های سریع و حرفه‌ای است.

اگر از AVIF استفاده کنید، سرعت سایت، تجربه کاربری و سئو
همه بهبود محسوسی پیدا می‌کنند.